Haqqımızda
Haqqımızda -
Muzey binasının tarixi

Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin yerləşdiyi bina məşhur sahibkar, xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevin və ailəsinin yaşayış evi olub. Bakı şəhərinin baş memarı olmuş İosif Vikentyeviç Qoslavskinin (1865-1904) layihəsi əsasında inşa edilən Tağıyev sarayı Bakının ən gözəl binalarından biridir.

İ.Qoslavski 1891-ci ildə Bakıda tikilən Aleksandr Nevski kilsəsinin inşasına nəzarət üzrə mütəxəssis qismində Bakıya ezam olunmuşdu. İ.Qoslavski 1893-1904-cü illərdə şəhərin baş memarı vəzifəsini tutub. Onun müəllifliyi ilə Bakıda memarlıq cəhətdən gözəl olan on iki bina tikilib. H. Z. A. Tağıyevin sarayı 1895-1901-ci illərdə inşa olunub. Nəhəng günbəzlərlə tamamlanan bu üç mərtəbəli sarayın bir tərəfi Baryatinski (indi Ə.Əlizadə), digərləri Polis (indi Y. Məmmədəliyev), Merkuri (indi Z. Əliyeva), fasadı isə Qorçakov (indi H. Z. A.Tağıyev) küçələrinə baxırdı. Otaqların iki sıralı tikilişi sarayın daxili həllinin əsasını təşkil edir.

İki qapalı həyət ətrafında mərasim və yaşayış otaqları qruplara ayrılıb. Binanın iki aralı mərmər pilləkənləri olan ön hissəsi Qərbə baxır. İkinci mərtəbənin anfiladasında nəbati naxışlı pilyastrlarla bəzədilmiş Avropa zalı yerləşirdi. Şərq zalı isə özünün əzəməti, ornamentlərin təmtəraq və zərifliyi ilə fərqlənirdi. Mərkəzində kiçik fəvvarə olan qış bağı Şərq zalına birləşdirilmişdi. H.Z.Tağıyevin kabineti, yemək, qonaq və başqa otaqlar palıd ağacı ilə bəzədilmişdir. Hacının həyat yoldaşı Sona xanımın öz orijinallığı ilə seçilən buduarının - kiçik qonaq otağının tavanı fiqurlu güzgülü lövhəciklərdən yığılmışdı.

Tağıyev sarayının inşasında 270 nəfər mühəndis, memar, dülgər, nəqqaş və başqa ustalar çalışmışdı. Sarayın daxilindəki bütün avadanlıq Rusiyadan, Fransadan, Amerikadan, Almaniyadan gətirilmişdi. Evdə istilədici və soyuducu sistemlər quraşdırılmışdı. İmarət hər dörd tərəfdən üç mərtəbədən idi, otaqların hər birisinin ucalığı 1320 metrə çatırdı. Sarayın sütunları almaz və rəngli güzgülü şüşələrlə bəzədilmiş, yeri Rusiyadan gətirilmiş təbii rəngli ağcaqayın taxtalardan döşənmişdi. Təkcə binanın tikintisinə (xaricdən gətirilən mebel və avadanlıq nəzərə alınmasa) 1,2 milyon rubl vəsait xərclənmişdi.

Aşağı mərtəbədə H. Z. Tağıyevin kontoru və bir sıra başqa otaqlar, ikinci mərtəbədə isə yaşayış otaqları, kabinet və iki zal - Avropa və Şərq zalları, eləcə də iki seyf otağı, təmizlik otaqları, mətbəx, hamam və s. yerləşirdi. Y. Məmmədəliyev küçəsinə ayrıca çıxışı olan üçüncü mərtəbə 16 otaqdan ibarətdir. 1914-cü ildən sarayda H. Z. Tağıyevin başçılıq etdiyi Bakı Tacir bankı da yerləşirdi.

1920-ci ilin aprelində Azərbaycanda hakimiyyəti almış bolşeviklər Tağıyev sarayını müsadirə etmiş, onun bir hissəsində Dövlət Tarix Muzeyi fəaliyyətə başlamışdı. 1941-1954-cü illərdə Tarix Muzeyi Şirvanşahlar sarayına köçürülmüş, binada Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Soveti yerləşdirilmişdi. 1954-cü ildə binanın ikinci mərtəbəsi yenidən Tarix Muzeyinə qaytarıldı. Birinci mərtəbədə isə Texniki və tibbi sənədlər arxivi yerləşdirildi. Yalnız 2000-ci ildə Tağıyev mülkü bütövlükdə Azərbaycan Tarixi Muzeyinin ixtiyarına verildi.

Tağıyev sarayı bir neçə dəfə rekonstruksiyaya məruz qalmışdı. XX əsrin ortalarında aparılan təmir zamanı güzgülü otaqdakı şəkillər “burjua qalığı” kimi məhv edilmiş və üzərindən yeni suvaq çəkilmişdir. 2000-ci ildə cari təmir zamanı suvağın altında həmin divar rəsmləri aşkar edilmişdir. Üstündən dörd dəfə rəng vurulmasına baxmayaraq, rəsmlər əvvəlki təravətini itirməmişlər.

2005-ci ildən Tağıyev sarayında əsaslı təmir və bərpa işləri başlandı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin nəzdində H.Z.Tağıyevin xatirə muzeyi də yaradıldı.

Muzey şöbələrinin siyahısı

Direktor 

 

Tel.

 

Faks

 

 

Akademik Nailə  Vəlixanlı

 

(+994 12) 4932387

 

(+994 12) 4985211 

 

 

 

 

Elmi işlər üzrə- t.ü.e.d. dos. Nərgiz Əliyeva
Tel. (+994 12) 5981740
   
   

 

Elmi fond işləri üzrə- t.ü.f.d., dos., baş mühafiz Məhfuzə Zeynalova
Tel. (+994 12) 4986714 
   

 


                                       

Ümumi işlər üzrə- Əliməmməd  Məhərrəmov
Tel.   (+994 12) 5984809
   

                 

Ekspozisiyanın təhlükəsizliyi üzrə  -  t.ü.f.d., dos., ekspozisiya müdiri Həbibə Əliyeva
Tel.     (+994 12) 4939743
   

 

 

 

 

Elmi katib

 

Tel.

 

 

t.ü.f.d., dos. Fərhad Cabbarov

 

(+994 12) 5981739 

 

 

 

Tel. (+994 12) 4931788
Elektron poçtu aztarmuzey@azhistorymuseum.az

 

Struktur bölmənin rəhbəri

 

t.ü.f.d., dosent Səbuhi Əhməd oğlu Əhmədov

 

Əsas fəaliyyət istiqamətləri

 

Azərbaycanın Qədim və Orta əsrlər, Yeni və Ən yeni dövrlərinə aid tarixi abidələrin, maddi mədəniyyət materiallarının toplanması, elmi tədqiqi, təbliği, ekspozisiyada və sərgilərdə nümayişi.

   
   
   
Tel. (+994 12) 5981746 
   
Struktur bölmənin rəhbəri Bəxtiyar Sahib oğlu Sayılov

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru

Əsas fəaliyyət istiqamətləri Təhsil müəssisələri ilə əlaqələrin qurulması, ekspozisiya və sərgilər üzrə ekskursiyaların hazırlanması və aparılması
   
   

 

Struktur bölmənin rəhbəri

 

Tel.

 

 

Fəridə Şəmsi

 

(+994 12) 493 11 34

 

 

 

Emin Dadaşov

Tel:(+994 12) 598 17 41

Nasir Quluzadə

Tel:(+994 12) 598 17 42

Tel.

(+994 12) 5981734 

   
Struktur bölmənin rəhbəri Tarix üzrə elmlər doktoru, professor Əli Rəcəbli
 

Əsas fəaliyyət istiqamətləri
Numizmatik və epiqrafik materialların toplanması, mühafizəsi, elmi tədqiqi,  ekspozisiyada və sərgilərdə nümayişi
   

 

Gülzadə Abdulova

Tel:(+994 12) 493 28 80

Rəna Səfərova

Tel:(+994 12) 493 63 22

Sevinc Vahabova

Tel:(+994 12)

Esmira Rəhimova

Tel: (+994 12) 493 64 22

Afət Kərimova

Tel:(+994 12) 493 63 22

t.ü.f.d. dos. Afət Rüstəmbəyova

t.ü.f.d., dos. Sənubər Qasımova

Nardanə Yusifova

Tel: (+994 12)

Mehriban Mehdiyeva

Raisə Əmirbəyova

Tel: (+994 12) 493 83 08

Gülşən Əliyeva

Tel: (+994 12) 598 17 45

t.ü.f.d. dos. Afət Rüstəmbəyova

Tel:(+994 12) 598 17 38,  598 17 41

İradə Qasımova

Tel:(+994 12) 493 15 87

Kitabxana 1920-ci ildən Azərbaycan Tarixi Muzeyinin nəzdində fəaliyyət göstərir. Muzeyi təşkil edən şəxslər yeni yaranan kitabxanaya Azərbaycan tarixinə aid ədəbiyyat əldə etmək üçün ziyalılara müraciət etmişlər. Kitabxanaya ilk daxil olan əsərlər numizmatika və epiqrafikaya aid kitablar olmuşdur. Kitabxananın nəzdində oxu zalı da fəaliyyət göstərirdi. Kitabxana fondunu zənginləşdirən mənbələrdən biri də şəxsi kolleksiyalardan toplanan, satın alınan və bağışlanan, Sankt-Peterburqda, Moskvada, Azərbaycan tarixinə aid toplanan kitab, jurnal və qəzetlər idi. İldən-ilə artan kitabxananın fondu 1936-cı ildə 4700 ədəd təşkil edirdisə, 1943-cü ildə onun sayı 30 minə çatdı. Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin kitabxanasının yaranmasında və zənginləşməsində Y. Paxomov, İ. Cəfərzadə, M. Salamov, S. Qazıyev, V. Leviatov, M. Qazıyev, Z. Yampolskiy, Z. Bünyadov kimi alimlərin böyük rolu olmuşdur. Hazırda kitabxana fondunun ümumi həcmi 84534 nüsxə, onlardan 59832 ədəd kitab, 12000 jurnal və 12702 ədəd digər material təşkil edir. Kitabxanada 7 fond fəaliyyət göstərir: Azərbaycan, rus, Qərbi Avropa, erməni dillərində olan kitablar, nadir kitablar, avtoreferatlar, 1917-ci ilə qədərki dövrü mətbuat fondları.