Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Nadir kitablar fondunda  Qafqazın yaşayış məntəqələrini və tayfalarını təsvir edən materiallar toplusu (Сборник материалов для описания местностей и племён Кавказа – СМОПК) mühafizə olunur.  Materiallar 1881-1915-ci illərdə Tiflisdə Qafqaz canişini Baş İdarəsinin mətbəəsində çap olunub, müəyyən fasilədən sonra 1929-cu ildə Şimali Qafqaz dağdiyarşünaslıq təşkilatlarının Mahaçqaladakı birliyi sayəsində 45-ci və sonuncu 46-cı sayı işıq üzü görüb. Çoxcildli topluda Qafqazın tarixi, arxeologiyası, dilçilik və etnoqrafiyasına dair geniş materiallar, onların tarixinə dair oçerklər yer alır. Topluda Qafqaz xalqlarının lüğətləri və nağılları, azərbaycanlıların, gürcülərin, osetinlərin, dağ yəhudilərinin məişəti və adət-ənənələri, folkloru, kənd və şəhərlərin təsviri, onların tarixi haqqında məqalə və materiallar yer alıb. Topluda qeyd olunmuş ritual, lirik mahnı və rəvayətlər Qafqaz xalqlarının dilinin gözəlliyini, mənəvi mahiyyətini açır. Sözügedən nəşrdə dərc olunmuş materialların toplanmasında yerli Qafqaz məktəb və gimnaziyalarının müəllimlərinin köməyindən istifadə olunub.