Hər il arxeoloqlarımızın fədakar əməyi nəticəsində Azərbaycanın ulu tarixini və zəngin mədəniyyətini özündə əks etdirən neçə-neçə abidə, o cümlədən maddi mədəniyyət nümunəsi aşkar edilərək ikinci həyat qazanırlar.  

Sevindirici haldır ki, arxeoloqlarımız öz ənənələrinə sadiq qalaraq gərgin araşdırmalardan sonra tapdıqları maddi nümunələrin elmi və bədii baxımdan əhəmiyyətli hissələrini AMEA Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinə təhvil verirlər. Sona yetməkdə olan 2021-ci il də istisna olmadı. Belə ki, Muzeyin Arxeologiya fonduna daimi mühafizə üçün təhvil verilmiş maddi nümunələr arasında maraqlı bədii tərtibata malik və yumşaq cinsli əhəngdaşından düzəldilmiş riton da var. AMEA Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun şöbə müdiri t.e.d., prof. Nəcəf Müseyibli tərəfindən muzeyə təhvil verilmiş həmin artefakt 1964-cü ildə qədim Şamaxıda aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı tapılıb. Tapıntının müəllifi, mərhum arxeoloqumuz, görkəmli alim Cabbar Xəlilov bu ritona həsr etdiyi məqaləsində onun dini mərasimlərdə içki qabı kimi istifadə olunması ehtimalını irəli sürmüşdü. Onun dövrünü isə e.ə. III-II əsrlərə aid etmişdi. 

Muzey mütəxəssisləri hündürlüyü 17 sm, oturacağının diametri 9 sm olan, yuxarı hissəsi iki insan və bir it başı ilə tamamlanan, zəngvari gövdəyə malik bu tapıntının elmi əhəmiyyətini nəzərə alaraq onun ekspozisiyada nümayiş etdirilməsini məqsədəuyğun hesab edirlər.

Qeyd edək ki, bu unikal material muzeyin Arxeologiya fonduna 4 noyabr 2021-ci il tarixində təhvil verilib.